Antalya Teknokent’in Ar-Ge ve ihracat rakamları teknoloji üretimindeki kapasiteyi ortaya koyuyor. Ancak bu çalışmaların Antalya’daki küçük işletmelerin günlük işlerine ne ölçüde yansıdığına dair yanıt bekleyen sorular var.
Antalya’da teknoloji üretimi yok demek mümkün değil. Antalya Teknokent’in açıkladığı verilere göre bölgede 276 firma faaliyet gösteriyor, 391 Ar-Ge projesi yürütülüyor ve 2 binden fazla Ar-Ge personeli çalışıyor. Teknokent ayrıca 105’in üzerinde patent ve 182 milyon dolarlık Ar-Ge ihracatı bildirdi. Bu rakamlar önemli bir kapasiteye işaret ediyor. Ancak teknoloji üretiminin kent ekonomisine gerçek katkısı, geliştirilen çözümlerin işletmelerde ne kadar kullanıldığıyla ölçülmeli. (antalyateknokent.com.tr)
Antalya’da teknoloji çözümleri küçük işletmelere ulaşıyor mu?
Antalya Teknokent’in firma, proje, patent ve ihracat verileri ekosistemin ölçeğini gösteriyor. Fakat açıklanan bu göstergeler; geliştirilen çözümlerin kaç Antalya işletmesinde kullanıldığını, işletmelerin maliyetini ne kadar düşürdüğünü veya yerli yazılım ve otomasyon sistemlerinin dışarıdan alınan çözümlerin yerini ne ölçüde aldığını göstermiyor.
TÜİK’in 2025 yılı araştırmasına göre, Türkiye genelinde 10-49 çalışanı olan girişimlerin yüzde 23,6’sı kurumsal kaynak planlama, yüzde 9,9’u müşteri ilişkileri yönetimi ve yüzde 4,9’u iş zekâsı yazılımı kullanıyor. Bu oranlar Antalya’ya özel değil; ancak küçük işletmelerin teknoloji kullanımında karşılaştığı tabloyu ortaya koyuyor. (veriportali.tuik.gov.tr)
Yapay zekâ kullanımı da uzmanlık ve uygulama desteğine duyulan ihtiyacı gösteriyor. TÜİK’in 2026 araştırmasında, 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerde yapay zekâ kullanımı yüzde 14’e çıktı. Yapay zekâyı henüz kullanmayan ancak kullanmayı düşünen girişimlerin yüzde 72,3’ü, ilgili uzmanlık eksikliğini başlıca engel olarak bildirdi. Bu veriler Antalya’ya özgü değil; yine de teknolojiye erişimin yalnızca sistem satın almaktan ibaret olmadığını gösteriyor. (veriportali.tuik.gov.tr)
ATSO ve Akdeniz Üniversitesi teknoloji projelerini piyasaya taşımalı
ATSO ve Antalya OSB’nin ikinci Proje Pazarı, Akdeniz Üniversitesi’nin katkısıyla düzenleniyor. Duyuruda 45 projenin katılımı öngörülüyor; dijitalleşme ve yapay zekâ da proje alanları arasında. Başvuruların ticarileşme, sanayi üretimine uygunluk ve ihracat potansiyeli gibi ölçütlerle değerlendirilecek olması olumlu. Ancak asıl sonuç, etkinlik sonrasında kaç projenin işletmelerle buluştuğu ve kaçının sahada kullanılmaya başlandığıyla ortaya çıkacak. (atso.org.tr)
ATSO’nun sorumluluğu proje ve destek duyurularını üyelerine iletmekle sınırlı kalmamalı. Oda, küçük işletmelerin otomasyon, yazılım ve üretim teknolojilerindeki ihtiyaçlarını düzenli biçimde belirlemeli; Akdeniz Üniversitesi’nde ve Antalya Teknokent’te geliştirilen çözümlerle bu ihtiyaçlar arasında doğrudan bağ kurmalı. İşletmelerin sistemi deneyebileceği pilot uygulamalar, teknik destek ve uygun maliyetli erişim imkânları da bu sürecin parçası olmalı.
Antalya’da teknoloji yatırımlarının sonucu ölçülmeli
Antalya Teknokent’in açıkladığı Ar-Ge, patent ve ihracat verileri kent için güçlü bir potansiyel ortaya koyuyor. Ancak bu kapasitenin yerel ekonomiye yayılması için küçük işletmelerin de geliştirilen çözümlere erişebilmesi gerekiyor. Teknoloji çalışmaları, esnafın ve işletmelerin günlük işleyişini değiştirdiğinde piyasada karşılık buluyor.
Çağdaş Genç’e göre ATSO ve Akdeniz Üniversitesi, teknoloji çalışmalarının işletmelere etkisini gösteren sonuçları daha açık biçimde paylaşmalı. Kaç işletmenin destek aldığı, kaç projenin pilot uygulamaya geçtiği ve geliştirilen çözümlerin kaçında düzenli kullanıma başlandığı açıklanmalı. Antalya’nın teknoloji kapasitesi; toplantı ve proje sayısıyla değil, işletmelerin işini kolaylaştıran, verimliliği artıran ve kentte ekonomik değer yaratan çözümlerle ölçülmeli.
